o
LogoSponsorlogoar

GIL 100 r
1905 - 2005

Teksta er ei tale Terje Drege Rusten heldt p 100-rsmarkeringa til Geiranger Idrettslag den 12.november 2005.

I 1980 d GIL feira 75 r, skreiv Clarence Mark og Jon Vinje eit samandrag fr laget si historie ut ifrdet atalt nedskrive materiale fram til 1950, brann opp under Palmarbudbrannen tidleg p 60-talet. Som kjelder hadde dei ogs brukt Sverre Gjrva, Peder Knivsfl, Martin og Lars I Mlster, Nils rjaster, Inge Westers og Erling Hole m.fl. Dette skrivet kjem eg av og til lese litt ifr. Men til opplysning, mteboka fr 1905 dukka opp att uskadd i r, og det er den eg hovudsakleg har brukt som kjelde til fyrste del av dette skrivet. Eg har ikkje teke med p langt nr alt, og namn p mange personar som heilt sikkert burde vore nemnde, er kanskje ikkje med. Den komplette 100-rshistoria til GIL br etter mi meining difor lagast i ettertid i form av eit eige jubileumsskrift.

Geiranger IL vart stifta 5.januar 1905 som eit utspring fr Geiranger Skjotarlag. Skjotarlaget og idrottslaget hadde s i nokre r kvar sine styre , men med felles kasse.. Det frste styret i GIL vart valdt 18.mai 1905 med Lars P Flydal, Andreas Mll, Ingebrigt Skodje og Boas Mll som medlemmer. Ut ifr mteprotokollen (MP) gr det ikkje fram kven som var formann dei frste to ra, men i ei bok som heiter Norske Skilpere som kom ut i 1958, str det at Ingebrikt Skodje var den fyrste formannen. Bde i 1907, 1911 og 1912 kom det forslag om at GIL skulle bli eit lag for seg sjlv, men lausrivinga og nyskipinga skjedde ikkje fr 2.mars 1920 med same lover som galdt for det gamle idrottslag med undantak av at idrottslaget er skield fraa skjotarlaget. Dei vedtok d ogs at styret skulle veljast kvart 3.r.

Dei aktivitetane som idrettslaget stod ansvarleg for den fyrste tida, viser seg g att i mange r framover. Det var avvikle eit premieskirenn som oftast i pska der vingane bestod av langrenn med og utan skjoting p figur, hopprenn og bakkerenn. Let det seg gjere vart desse premieskirenna avslutta med premiefest og premieutdeling p Union eller Geiranger hotell med ein liten svingom til slutt. Men medlemmane mttest ogs til skitrening sndagane dersom ver og fre tillet det.

Dernest var styret ansvarleg for oppnemne ei festnemnd for 17.mai, gjerne berre 14d 3v fr den 17., som stod for aktivitetane den dagen og program elles. Av aktivitetar som d stod p programmet, kan nemnast kapproing for kvinner og menn, kappspringing med ulike distansar, tresteg, hgde, langbyks, stavsprang, taudraging og potetplukking (?). Idrottspogrammet for 1912 sg slik ut;

  1. Kapproing fra Grande til Kaien, starter samtidig. 1 ste kl. dei som fyr hev vunne og dei so er 20 r. 2 den kl. dei som fyr ikkje hev vunne og under 20 r.
  2. Kombinert 100 mt lp, hgde og lengdesprang.
  3. Kombinert 500 mt og hindrelp.
  4. Stavsprang.
  5. Kapplp for kvinder 150 mt.
  6. Fri idrot for gutter under 15 r.
Brigde i programmet forbeholdes..

I lpet av vinteren vart det ogs vanlegvis avvikla ein fest til inntekt for idrettslaget, ofte ein pakkefest der pakkane vart auksjonert bort. Desse festane vart arrangert p Union eller Geiranger. Inntekta gjekk for det meste til innkjp av premiar og p pakkefesten i 1913 kom det inn 10.59..

Styremta i laget vart haldne i soknestova, litt seinare ogs kalla kommunelokalet p Mark. Utifr MP les ein at aktivitetane i styret varierte fr r til r og fr ein periode til ein annan, truleg alt etter kven som sat i styret. Men som sagt, premierennet, 17. mai og pakkefesten var rvisse..

Det skaffe premiar til bde premierennet og 17 mai gr att ein del i MP. To gongar i ret vart det alts delt ut premiar til ein verdi fr 40-70 kr, hovudsakleg pokalar, og det var ikkje smpengar i den tida. For finansiere dette, vart det hyppig sendt sknader til Centralbestyrelsen for utbredelse av idrett, startkontingent eller innmeldingspengar som det heitte d, bidrog ein del og det vart ofte gitt gver fr gullsmedane Refsnes, Stamnes og Korn Dahl i lesund. Til 17 mai 1913 kom premiane p 67,85 og overskotet p arrangementet vart p kr 2,78 som vart skjote inn i samkassa.

Fr eit referat fr eit styremte 25 april 1908 str fylgjande p dagsetelen:.

  1. Sette turnapparatai betre stand.
  2. Val av bane til fotballspel.
  3. Melde laget inn i Norges Skiforbund.
  4. Val av festnemnd 17 mai.

Det fyrste laget gjorde etter skipinga i 1905, var byggje turnapparat nede p Sandyra. Clarence og Jon skriv: Det vart tidleg sett opp eit stativ for turnapparat p Sandyra. I dette stativet var det festa turnringar, ei klatrestang i midten og ei svingstang. Denne var festa i tau og var truleg litt uroleg av seg. Her var det ogs stativ for hgdehopp, som var s hge at det var hoppe med stav. Der var ogs startplanke for lengde og trestegsprang. Her mttest d ungdommane om kveldane for trene.

Fotball
Nr det gjeld fotballspel, er dette ein av dei f gongane det er nemnt i MP heilt fram mot 1950. Grunnen til det er at fotballen alt fr starten hadde sitt eige lag med styre, Geiranger Fotballag. Jfr MP fall banevalet denne gongen p markane bort mot Gjrvavikja. Men fotball var i mange r ein viktig aktivitet sommarstida og eg les meir fr C/J sitt skriv fr 1980..

Geiranger var eit av dei fyrste laga p Sunnmre som tok til med fotball. Det er tidfesta til 1907 d Martin Fladager fr Mly-kanten, som var gift med mor-sster til Ellend-Synnv og Hole-Tore & co, kom heim fr Amerika og hadde der vorten ivrig fotballspelar. Han frte inn og organiserte det som seinare vart kalla Geiranger Fotballag. Alle uttrykk og reglar i spelet gjekk d p engelsk, slik som corner, halfback, goalkeeper, offside, right wing og left wing osv..

Den fyrste fotballkampen utanbygds vart spela mot Sunnylven fotballag. Kampen gjekk p Hellesylt, delvis p ein nyskoren knnjker. Det var ikkje mange av spelarane som hadde fotballsko. Det gjekk nok mykje p leknottar under beksaumskorne. Geiranger vann den kampen. .

Hausten 1921 var det cup-turnering i Sykkylven. Geiranger trekte d Hdd som fyrste motstandar og vann d med 4-2. Sykkylven skulle d spele mot Valldal, men dei kom ikkje.Og etter ein lite halvtime, mtte Geiranger spele mot Sykkylven. Den kampen kom sjlvsagt for tett p Hdd-kampen og det vart tap med 3-0. Spelarane ville skulde tapet p at nokre av dei beste spelarane var reist p skule og sleis ikkje var med. .

Det vart spela mange kampar i bygdene rundt her Hellesylt, Hornindal, Stranda, Valldal, Norddal, Eidsdal, Liabygda og Nordberg i Skjk. Det gjekk nok med vekslande resultat, somme med tap og somme med vinst, men eit godt kameratskap vart det likevel av det, anten ein vann eller tapte..

Ein gong leigde laget den gamle rutebten "MB Geiranger" til ein cup-kamp p Stranda. Bten tok med spelarar og publikum fr Geiranger og Sunnylven. 400 kr kosta det leige bten. Det var vel p den turen Ekornes-Lars dikta visa: Norges beste vern og feste, Geiranger Fotballag. Det var d eige lag og hadde sine festar p Hotell Union og Hotell Geiranger. Eit orkester, Geiranger Filharmoniske, p 10-12 stk med mange slags instrument og med utkledd besetning, spelte til underhaldning og dans..

Fotballdrakta var fr fyrst av grne og raudstripa bukser og grne tryer med raud krage og mansjettar. Seinare vart det kvite bukser og grn trye. Ein gong var det kamp i Eidsdal og nokre jenter som var med p turen hyrde av ei jente som class=GramE>tilhyrde motparten: "Issa d, nei no var han der att, han i raudebuks og tok ballen igjen." P same turen mangla Vinje-Jon ei fotballbukse. Ei av jentene sa d at kunne han f tak i ty s ville ho sy buks. Ty vart skaffa fr buda hass Litle-Tore (Tore Ytterdal) og buksa vart ferdig til kampen, som vart spela p ei lita bane ved elva framanfor Veiberg. Nr det var kamp i Eidsdal, var det som oftast g over fjellet, og same vegen heim att etter at kampen og festen var slutt.

Ungdomshus
Ei sak som styret engasjerte seg mykje i fr 1910-12, var bygging av eit ungdomshus. Idrettsstyret tok kontakt med andre lag i bygda som Den Kristligsinna Ungdomsforening, Afholdsforeningen og Godtmplarforeningen. I MP str det at "Godtemplarforeiningi baade kunde og vilde vera med og byggja ungdomshus paa so liberale frmer at Skjotarlaget og Idrottslaget fann seg ngde." For den Kristligsinna forening kunne ikkje nokon seie noko bestemt og deifekk ein frist p mindre enn ei veke uttale seg..

Dei vart enige, for ei nemnd vart nedsett som skulle utarbeide reglar for ungdomshuset. Den strste diskusjonen gjekk p om dansen skulle vare til 1 eller 2. Vedtektene enda p kl 1, men "husstyret kan gjere undantak i srlege hve". Men s hyrer ein ingen ting om ungdomshus fr idrettstyret held mta sine her p Gildetun i 1936..

Valnmnd
Val av 17, mai-nemnd var heller ikkje like enkelt kvart r. Det fortel fylgjande referat fr MP i 1910: "So samrdde me um ordningen av 17de mai festen og spesielt um me skulde lysa til val av festnemnd likeeins i aar som dei forige aar. Styret var samde um at dette tilkom ikkje meir os enn nokon andre og kvidde sig mykje for dette, daa nokre andre tykte hava meir aa seja i saamaate, og det so oftast berre etterp. Me fann det rettast: at den sist fungerande nmnd var den rette til at lysa til val nste aar, difor gik me til formannen i den sidste nmndi, men han vegra seg og frabad seg dette, daa det ikkje soleis fr hev vore brukt. Til sist vart me samde um at gjere vort beste til at 17 de mai vert festa, og lyse til val av festnmnd".

Friidrett
Friidretten i laget hadde nok sitt utspring fr turnapparata nede p Sandyra der det ogs vart hoppa lengde, tresteg, hgde- og stavhopp. Men dei einaste friidrettstevlingane som vart skipa til heilt fram p 30-talet, var i samband med 17. mai. I tillegg til ovanfornemnde aktivitetar, var der ogs springing, 100 m, 500 m, 1500 m og terrenglp.

Ikkje fr i 1937 str det nemnt at Jrngarar deltok utanbygds. Under Akslalpet i 1937 tok Jon Vinje fyrste nappet i Ivar-Aasen pokalen for beste bondegut fr Sunnmre. Det same gjentok seg i 1938, men i 1946, 35 r gammal, kom han for seint i ml til vinne pokalen til odel og eige.

Premierenn
S tilbake til skiaktivitetane i laget. Som nemnt tidlegare inneheld dei rvisse premierenna disiplinane langrenn med og utan skyting, hopp- og bakkerenn. Under eit langrenn med terrengskyting 1 1913 skriv C/J:"Laget var tidleg ute med skiskyting. Det var der sagt at Ole Petter Oplenskedal gjekk eit veldig godt langrenn, s godt at han ville ikkje skyte, han meinte han var best likevel. Kor det gjekk er det ingen som veit..". Men i MP str det:"so kom det til ein nokso livlig diskusjon om styrets avgjersle angaande O P Dahl der vart sat ut af betraktning i skirendet." Han hadde d like etter rennet ftt beskjed pr brev om at han var diska. I ettertid har det kome fram at han heller ikkje var nokon storskyttar.

Bakkerenn
Bakkerenna likna mest p dagens utfor, men i mindre mlestokk. Det var ikkje berre om gjere ha beste tida. Stilen under rennet var ogs viktig og talde med i utrekninga. Ein gong var det Lars Dahl, far til Jonn Dahl, som var best. Han hadde visst nok ikkje beste tida, men hadde ein fin oppreist stil under rennet, og dette gjorde utslaget til 1.pr. I bakkerenn kunne ogs kvinner delta og det gratis. Til dei andre disiplinane for gutar og menn, var det innmeldingspengar fr kr 0,25-0,60 dei fyrste ra.

Middag hyrde med
Det verkar som om ein prvde arrangere desse premierenna vekselvis i Grsteindalen/Mllseter- og i Oplenskedal/rjsteromrdet. Eit r vart det ogs annonsert haldast ved Djupvatnet i pska, men veret gjorde at rennet mtte flyttast.

Fr eit premierenn ute p fjella i 1910 str fylgjande lese i MP: "Fyrst tok me langrennet, so gjek hurtig og godt fre seg og so heim att til Mlster kor bakkerenn og hopprenn skulle foregaa. Paa Mlster hadde folkjet belaga seg vl paa aa modtake baade rennaranje og dei so berre saag paa, allje mtte no inn class=GramE>og eta til middags, nr so var gjort tok me ein times kvild og deretter tok me bakkerenn og til slutt hopprenn, naar det var ferdigt, vart allje innbjodne igjen og tragterte me mat og kaffi paa det likaste. Etter at have forsynt seg, begjynte mann aa tnkje paa heimvegen, i flok og fylgje bar det av sted".

ret etter d premierennet vart arrangert i Oplenskedal/rjaster kunne ikkje dei vere drlegare: "Etter bakkerennet vart alle deltakarar og tilskuarar no innbodne, summe i Oplenskedal og summe paa rjaster, omtrent 100 personar, og vart trakterte med god middag. Etter hopp- og langrennet vart alle traktertemed kaffi og mat paa rjaster. Omframt dette fekk alle deltakarane i langrennet heit mjlk aa drikke daa dei kom i ml".

Dersom snforholda tillet det, kunne renna av og til ogs leggast/avsluttast nede p Gjrva. Nils rjaster fortel om det i skrivet til C/J: "Det var fellesstart fr rjaster, derifr fram til Dalssvad litt forbi Oplenskedal, og fri lype heim Varhlene, Janshlene til Flbrua. Fr Flbrua skulle riksvegen fylgjast til Gjrdet og derifr ned Gjrvabakkane der det var innlagt hopp med dommarar som gav karakter for lengde og stil. Innkomsten var nede i Gjrvavikja. Noko som er uvanleg no, var at Ola-Per (militr fanejunker) stod der og tok pulsen p deltakarane etterkvart som dei kom inn, og alt dette talde med i resultatet".

Hopp
Om hoppinga fr starten av skriv C/J: "Hoppsporten var vel i grunnen ikkje nokon stor grein i laget. Grunnen var nok at her var ikkje s godt utval i hoppbakkar. Bakkar som vart brukte til dette var for det fyrste Hjarteflbakken like heimanfor rjaster. Trur bakkerekorden der var 29 m, men d vart det hoppa heilt ned p flata. Det vart ogs hoppa i Flbakken bortanfor Oplenskedal. Det var ein strre bakke med hopp p 30-35 m, men den kunne ikkje brukast utan at snen hadde drive p ein spesiell mte. Det var ogs hoppa i Vasshammarhola, p Flydalster, i Grandehaugane og ved Djupvatnet. Ein bakke framanfor Storsterfossen var ogs ein del brukt til trening- der var det og hoppa framimot 30 m.

Litt utanom det vanlege var at det i 20-ra vart arrangert oppvisningsrenn ved Djupvasshytta for turistane p cruisebten Meteor. Det var bde enkelthopp, parhopp og bakkerenn for kvinner. Det var reisefrar Aune og kaptein Dreyer som fekk i stand dette. Desse to heldt med premiar og dekte ogs utgiftene GIL hadde ved arrangementa, og til eit renn sommaren 1923 kom utgiftene p 150.-. I MP str det: "Den 14 august 1923 var det so straalande ver at turistane ikkje ville forlate hoppbakken sjlv om rennet var slutt"

Martin Mlster fortel til C/J at han ein sommar var slttekar hj rset-Ola og han fekk fri for vere med p sommarhopprenn. Han starta d med ski p ryggen i nonstida dagen fr rennet, fr rset og gjekk til fots til Djupvasshytta. Der laga dei i stand bakken til dagen etter og dreiv hopptrening utover kvelden. Neste formiddag var det trene p nytt, og nr rennet og premieutdelinga var ferdig, var det g til fots same vegen heim att. Reisefrar Aune spanderte ei flaske whisky p lparane som dei sjlvsagt smakte p p heimturen, s sjlv om han hadde pokalen for lengste hopp bere p, gjekk truleg nedturen lett likevel.

P 30-talet gr det fram fr MP at interessa for hoppsporten var heller laber."Alle var einige om at ein ny hoppbakke m til for f opp skiinteressa".

Slalom
Etter langrennet p Grandestra i 1936, str det i MP at "det vart laga ei kort slalomlype som visstnok var den fyrste i bygda." C/J skriv: "Vi var ogs litt borti renne slalom, men det vart gjort p langrennskiene. Det vart nedskrudd ein krok i skia bak skohlen. Der vart det hekta ein kraftig gummistrekk nedi og rundt hlen og vrista som heldt hlen nedt". Under langrennet p rjaster i 1938, vart det ogs rent slalom "og folket var svrt uppgldde for den nye sporten", str det i MP. Fram mot krigen vart slalom ein fast disiplin under premierenna..

Langrenn
Nr det gjeld langrenn med og utan skyting, viser det seg at fr 20-ra og utover, s vart dette meir og meir reine langrenn. Men langrennsporten sleit ogs litt med interessa tidleg p 30-talet. P det fyrste rsmtet som GIL heldt p Gildetun i 1936, kom det difor forslag om at ein skulle prve f til rvisse skirenn mellom EIL/GIL for f opp interessa. Ei arrangement-/festnemnd p 12 karar vart prompte oppnemnt. "Kvinnfolkhjelp skulle dei halde seg med sjlve", str det i MP. P fellesrennet i 1 1937 deltok det 24 i langrenn og 23 i slalom.

Fr 1936 og utover var nok ogs Gildetun med p gi langrennsporten ein oppsving. C/J skriv: "Oppsvingen i langrennsporten kom mykje av at ge Flydal var leiar forein gymnastikktropp. I fleire vintrar hadde vi ving 2-3 gonger i veka p ungdomshuset, og det vart drive temmelig hardt. Det var nok 20-25 stk som var med p det. Alle var d i s god form at som lag var det vanskeleg sl oss i langrenn".

Hugsar ei premieutdeling der formannen i Eidsdal tok til med desse orda; "I fjor var det Jrngarane som vann langrennet, men i r (pause) var det Eidsdalingane som tapte".

Eit r starta langrennet fr skulehuset p Eide. Clarence Mark og Martinus Veiberg var tidtakarar. D dei hadde ftt lparane avstad, vart dei to tidtakarane innbedne p heimebrygg som dei sat og kosa seg med, medan vi andre streva og sleit ute i lypa. Dei vart der sitjande s lenge at det var berre p hekta dei kom seg p plass att til fyrste lpar kom i ml. Det vart nesten skandale, men gjekk bra likevel.

Det var ogs i den tida, 1936, at vi her tok til lage splitkeinski, to r etter at stbyes skifabrikk lanserte denne skia. Dei vart laga med hickory sle under og bjrk eller ask over - inni vart det lagt eit stykke av lett gran. Dette gjorde at skia vart om lag berre halvparten s tung som vanlege heilvedski. Det kan vel ogs leggast til at snforholda hadde sitt seie for skiinteressa d som no..

I 1937 var det fyrste gong det deltok folk fr GIL p eit kretsrenn. Det var Jon og Ragnvald Vinje og Ole K rjaster som deltok p Tryggestad i Sunnylven. P festen om kvelden fekk dei som deltok fr Geiranger, ekstra stor fagning for den uventa gode innsatsen.

Det vart no meir og meir vanleg delta utanbygds. Og deltakarane fr GIL gjorde det svrt godt. Under eit utvida distriktsrenn p Tryggestad 2. pskedag 1940, vann Magnus Bjrdal kl B med dagens beste tid. Same mann vann ogs ein 30 km p Sula ikkje lenge etterp.

I MP str det vidare: "Det skulle haldast pokalrenn den 14.april, men av ymse uventa ting, vart det ikkje noko av, det vart heller ikkje halde lagsrenn i r".

Det var alts krigen som hadde brote ut. I 1941 gjekk det meste som normalt. Men etter lagsrennet 1.pskedag, vart det ikkje delt ut premiar av den grunn at me ikkje fekk ha fest etterp og soleis ikkje hadde pengar til premie.

Men fr 1942 vart all "friidrott og vinteridrott nedlagt som ein protest mot at NS vilde kontrollere idrotsarbeidet her i landet. Det vart likevel halde lagsrenn 1.pskedag um langrennspokalen. For elles kunde dei som hadde aksje i pokalen verte for gamle nr idrotsarbeidet vart teke opp att".

GIL starta opp att aktivitetane sine etter krigen med ein fredsmarsj den 14 okt 1945. Det vart gtt bde p Hole og p Mark/Grande. "110 deltok, tre-og-seksti menn og sju-og-firti kvinner".

Idrettsplass
P det fyrste rsmtet etter krigen, den 27 okt 1945, vart tanken om ein idrettsplass teken opp att. Og i mange styrer og r framover vart dette eit tilbakvendande tema. P ein pakkefest til inntekt for idrettsplass i 1946, kom det inn heile 1938,43kr. "Folk mtte mannjamnt fram og det viste at interessa for f tili drottsplass i bygda er svrt stor". Nokre mindrerige heldt basar p Steffgarden p Gjrva nokre dagar i frevegen og fekk inn 56 kr.

Stader som vart freslege til idrettsplass var mange, nemnast kan Gjrvavikja, Sandyra, Gjrdet mellom Gjrde og Kopeelva, Lauvhellane, Vasshammerhola, seinare ogs Gjrvayrane og framme i Bergjet/Kopane. Banenemnder vart oppnemnde fleire gonger, men kvar gong har det stoppa p pga at grunneigarar ikkje frivillig ville avst grunn. Kanskje er tida no moden for ta opp att sprsmlet nr stadig fleire gardsbruk blir lagt ned?.

Fotball etter krigen
Sjlv om ein ikkje hadde nokon idrettsplass, s blomstra aktivitetane no i etterkrigsra. Geiranger Fotballklubb vart slege saman med GIL og hadde etter mten stor aktivitet, bde blant senior og junior. Dei vart aldri med i nokon serie, men spelte ei 5-6 kampar kvar sommar p diverse atteleger, oftast mot Eidsdal, Norddal, Hellesylt eller Nordberg i Skjk. Det vart sjlvsagt bde tap og sigrar, flest sigrar ifylgje MP. Laget sommaren 1957 under ein kamp i Oplenskedal, sg slik ut i eit offensivt 3-2-5 system.I ml Steffen Gjrva, hgreback Leif Vinje, midtstoppar Per Gausdal, venstreback Are Homlong, midtbane Trygve Flydal og Odd Knivsfl, i angrep, hgreving Ivar Knivsfl, venstreving Ivar Mark, indrelparar som det heitte d var Per Steinar Gjrva og Harald Bruland og midtspiss var Jarle Mll. Dommar var 17 r gamle Arild Flydal.

P 60- og 70-talet er det notert forholdsvis lite i MP, men det vart ogs desse ra spelt sporadiske fotballkampar. Men fr 1981 vart eit blanda jente/gutelag med i Fjordaserien der lag fr Liabygda, Valldal, Tafjord, Norddal, Eidsdal og Geiranger deltok. Geiranger spelte d heimekampane sine i Norddal.Nokre r seinare stilte vi ogs nokre sesongar eit vaksenlag i ein bedriftserie for 7ar-lag. Dette laget spelte sine heimekampar i Eidsdal p den nye grusbana der.

I 1996 gjekk GIL til innkjp av ein ballbinge p 13x24 m plassert p skuleplassen. Dette var den fyrste ballbingen som vart bygt mellom Bergen og Trondheim. Den har vore mykje brukt av skulen og idrettslaget sommar som vinter og av turistar. ret etter, i 1997, fekk skulen ny og strre gymsal og det var kjrkome.

P 90-talet var det mange born som vart med p dei aldersbestemte laga til Norddal og Eidsdal fotballklubb og mange hevda seg godt. Norddal- og Eidsdalingane meinte etter kvart at klubben burde omdypast til N-E-G Fk og slik vart det i 2001. Dette samarbeidet har vore svrt positivt for alle bygdelaga. Antal lag har variert ein del alt etter tilgangen p barn og siste sesong har ein stilt med to gutelag og eit jentelag der hovudtyngda av spelarane p to av laga, var fr Geiranger. Strste tap, 7-24, for smgutane var mot VRF i vr, medan dei slo same laget 12-0 i haust. Sl den!.

Friidrett etter krigen
Sommaridretten elles var det smtt med p 50-60-talet i fylgje MP. Laget hadde nokre deltakarar p diverse bane- og terrenglp som t d. Akslalpet. Men ein utmerka seg absolutt meir enn andre,. Det var Lars Petter Knivsfl som vann ei 19-20 krets-og fylkesmesterskap i si karriere, samt Akslalpet tre r p rad.

P 70-talet var laget med i ein del stafettar, bde vaksne og barn, bl a to gongar deltok vi i Holmenkollstafetten. Seinare vart det bde Stranda-cup og no ENG-cup med hovudvekt p terrenglp.

Det arrangere marsjar vart starta opp p 80-talet, fyrst med rlege romjulsmarsjar, seinare ogs ein vr og haustmarsj. Deltakinga har vore jamnt god med fr 50-90 deltakarar. I 1993 sg s Nibbemarsjen , seinare omdypt til Geirangermarsjen, dagens lys. I 1994 hengde Geiranger Halvmaraton seg p dette arrangementet og i 1999 Nibberittet p sykkel som vert arrangert i samarbeid med Eidsdal IL. Denne unike lypetraseen fr fjorden til Dalsnibba som ein kan g, springe eller sykle, har vist seg ha stor apell ogs blant utlendingar. Arrangementet som no heiter Geiranger- fr fjord til fjell, har hatt nrare 500 deltakarar p det meste og er kvart r eit stort lyft for laget. Ca 50-60 personar er kvart r med for f arrangementet vel i hamn. Vi m heller ikkje glyme nringslivet i bygda som har sttta arrangementet konomisk.

Siste ra har vi ogs hatt deltakarar i Trondheim-Oslo og Jotunheimen Rundt p sykkel.

Ski etter krigen
Den aukande interessa for langrenn fr krigen, skaut end meir fart i etterkrigsra og resultata let ikkje vente p seg. Det vart ikkje f kretsmesterskap, bde individuelt og i stafett, og andre gode resultat dei henta heim til Geiranger. Dei fleste stafettpremiane smelta i Palmarbud-brannen.

Jakob Kjersem skriv fylgjande om denne tida: "Jeg husker godt med ekstra glede den bomsterke skilpergjengen fra Geiranger i etterkrigsra, den selvskrevne leder Karl Dahl, brdregjengen Magnus, Gunnar, Halvor og Simon Bjrdal og Thorleif Westers. Og ikke forglemme den beste av dem alle, Martin rjaster, som gjorde sensasjon i jun. NM over 10kmi 1950 med en 6.pl, og senere Lars Petter Knivsfl, som jeg slo og han slo meg igjen. P denne tida var faktisk skilperne fra Geiranger landets frste proffer i lnnsklasse 0,ettersom kommunikasjonene ga sm muligheter for rekke hjem mellom helgene, slik at de "l ute" mye av vinteren. Karl Dahl viste seg ogs som en dyktig slektsgransker og bodde da hos slektninger i bde 3, 4 og 5 ledd." Det kan ogs nemnast at Gunnar Bjrdal var den fyrste fr Geiranger som deltok i eit NM. Det var p 17 km p Lillehammer i 1948.

Jakob Kjersem nemner Martin rjaster sin innsats i junior NM p Ra i 1950. Korleis han sjlv opplevde dette var slik: "Speakeren ropte ut at eg var fr Geiranger p Sunnmre og at eg dermed ikkje var skilpar og ikkje hadde noko i NM gjere. Dette frte i alle fall til at eg foretok "flying start" og det var kanskje med p hjelpe meg til ei bra plassering. Dagen etterp under hopprennet, vart eg invitert p hovudtribuna som den einaste utanom styret i Norges Skiforbund. Det skulle visst vere som oppreisning for den dommen eg fekk dagen fr".

Martin fortel ogs om ein lang dag i 1951 og det var heilt sikkert ikkje den einaste: "Det skulle vere 30 km p Fjellstra. Natta fr rennet budde eg p Helstad i Strandadalen. Sundag morgon gjekk eg frst fr Helstad ned p Stranda, buss til Fjellstra der eg var med p 30 km. Same kvelden fylgde eg ein motorbt fr Stranda til Eidsdal, og gjekk derifr til rjastra leine om natta". Det vart i alle fall nrare 7 mil p Martin denne helga.

P 60-talet var rekruteringa framleis god og bl a Oddvin Westers og Lars rjaster henta d heim KM i guteklassene til Geiranger. Oddvin heldt det gande til langt ut p 70-talet og henta heim mange krets- og fylkesmesterskap. Den beste prestasjonen hans er velfr 1970 d han vart Norgesmester i skifeltskyting for eldre junior. Det br ogs nemnast at dei aller fleste av desse som gjekk langrenn, ogs etterkvart gjekk skiskyting og skifeltskyting.

Dei siste 20 ra har det ogs eksistert eit samarbeid innan langrenn, ein ENG-cup mellom bygdelaga srom Norddalsfjorden og vi er alltid velkomne i lyslypa og lypene elles ute p Lvollen. Dei siste ra har ein faktisk nesten sett fleire jrngarar enn eidsdalingar i lypene der ute. Det er vel fyrst og fremst nokre ivrige veteranar som held oppe denne statistikken der dei trenar mot Birkebeineren, Marcialonga eller Vasaloppet.

Sommaren 1953 vart det ogs arrangert sommarhopprenn ved Djupvasshytta for fyrste gong sidan 20-ra. Etter nokre r utvikla dette seg til det som vart heitande Skifestival Geiranger og som Are Homlong vil fortelje meir om litt seinare i kveld..

Lyslype
I 1970 vart ideen om ei lyslype kasta fram. Det vart mykje diskusjon i bygda om plassering av lypa. Styret kalla inn til folkemte. Alternativa var Storrysa, Vinje Camping, Hole og bde Hole og Storrysa. Det siste alternativet kom sikkert for tilfredstille bde sjarane og dalarane. Det siste alternativet fekk ogs klart flest ryster og lypa p Hole stod ferdig i 1971. "Den korte lypa ved Storrysa er det frebels ikkje gjort noko med", str det i MP.

Men det har vist seg at forholda p Hole ogs har vore litt for ustabile, og alternativet har i mange r vore reise ut p Lvollen i lyslypa der. I dag er vi komne s langt at vi berre ventar p at snen skal legge seg i den nye lypetraseen ut mot Haugset. Her er det Per Westers, habil skilpar i over eit halvt rhundre, som i ein alder av over 70 r, har vore den store pdrivaren.

Skitrekk
Nokre somrar og vintrar p slutten av 70-talet og tidleg p 80-talet, dreiv ogs GIL eit lite tauskitrekk ved Djupvasshytta om sommaren og p Grandestra om vinteren. Eit strre permanent skitrekk var det s planen sette opp p Grandestra. Dette ogs skapte stor diskusjon i bygda. P eit ekstraordinrt rsmte i 1982 var diskusjonen hg med mange argument bde for og imot. Ein optimist avslutta innlegget sitt slik: "Viss ss ska ha den innstillinga s kan ss like gdt g tilbake p steinalderstadiet og hgge skiene ut av skogen og bruke vidjebindingar". Avstemminga ga 21 ja og 17 nei, men skitrekk vart det ikkje likevel..

Symjing
Symjing er ein idrett som er nemnt berre tre gongar i MP. "Vi er bestemt paa i sommer at g i gang med svmming saavel for smgutter som voksne", str det i MP i 1909. Smjenter var ikkje nemnt. Den 25 august 1946 str det i MP "at det vart skipa til prve til svmmeknappen i Gjrvavika. Sjen var varm og veret godt. 17 stk tok svmmeknappen". Og s er det i 1981 etter at Union opna det nye innebassenget sitt. Det har i alle fall frt til at det er ei sjeldenheit om ein elev byrjar p skulen i dag utan kunne symje..

Inntekter
P 60- og 70-talet var det Skifestivalen og sommardansane som ga laget inntekter. P slutten av 70-talet avtok dette sterkt og laget mtte finne seg nye inntektskjelder. Bingoane dukka opp i desse tider og elles kan ein lese i MP om julelotteri, griselotteri, kjelotteri og sal av julenek. Den mest originale potensielle inntektskjelda er henta fr MP 29.12-81. Der str det som sak 6: "Dersom Guri Knivsfl skulle slumpe til vinne minst 50000 i tipping, gir ho 5000 til GIL."Underskrive Guri Knivsfl. Etter det vi veit har ho enno ikkje vunne s mykje. Guri var forresten den fyrste kvinnelege leiaren i laget.

Dei siste 10-12 ra er det overskotet fr arrangementet Geiranger-fr fjord til fjell, som har gitt hovudinntektene til laget.

Avslutning
Eg har enno ikkje nemnt aktivitetar som kjelkerenning, snballkasting, bordtennis, idrettsmerkeprver, sykling, symjing, aerobics, fjelltrim, skileik, dansekurs, barne-, dame- og herretrim p skulen, spinning p Fjordsenteret eller klatring ved Union. Alt dette aktivitetar som laget har drive med eller framleis driv. Dette siste vart berre ei oppramsing, men i eit framtidig jubileumsskrift br ogs desse aktivitetane utdjupast.

Alt i alt vitnar dette om ein allsidig og oppegande 100-ring med ca 130 medlemmar som br ha mange gode r framfre seg.

Andre sponsorar: